Kısa cevap: Rezervuarın klozete sürekli su akıtmasının iki temel nedeni vardır: ya dolum (şamandıra) valfi su seviyesi dolduğunda kapanmıyor ve fazla su taşma borusundan klozete gidiyor, ya da boşaltma valfinin contası tam oturmuyor ve depodaki su ince ince klozete sızıyor. Hangisi olduğunu evde birkaç basit kontrolle anlayabilirsiniz. Dış rezervuarlarda basit bir ayar bazen yeterlidir; gömme rezervuarlarda ise müdahale çoğunlukla servis açıklığından yapılır.
Sürekli akan bir rezervuar çoğu zaman rahatsız edici bir sesten başka bir şey gibi görünmez, ancak gün boyu fark edilmeden su harcar. Aşağıda rezervuarın nasıl çalıştığını kısaca, arızanın yerini bulmanızı sağlayacak kontrolleri ve hangi noktada işi bir ustaya bırakmanız gerektiğini anlatıyoruz.
Rezervuar nasıl çalışır, neden sürekli akar?
Her rezervuarda, ister duvarın içinde ister klozetin üzerinde olsun, iki ana mekanizma vardır:
- Dolum valfi (şamandıralı valf): Sifonu çektiğinizde depo boşalır, şamandıra aşağı iner ve valf açılır. Su yükseldikçe şamandıra da yükselir ve belirli bir seviyede valfi kapatır.
- Boşaltma valfi: Butona bastığınızda kalkar, suyu klozete bırakır, sonra yerine oturup altındaki contayla depoyu kapatır. Bu valfin üzerinde, depo taşmasın diye bir taşma borusu bulunur.
Sürekli akmanın nedenleri bu iki parçada toplanır:
- Şamandıra ayarı kaymış ya da sıkışmış: Su seviyesi taşma borusunun ağzına kadar çıkar, fazlası sürekli klozete akar.
- Dolum valfi tam kapanmıyor: Valf içindeki conta ya da membran yıprandığında veya tortu girdiğinde şamandıra yükselse bile su gelmeye devam eder.
- Boşaltma valfinin contası kireçlenmiş ya da sertleşmiş: Valf yerine tam oturmaz, depodaki su ince bir akışla klozete kaçar.
- Buton veya kumanda mekanizması takılı kalıyor: Boşaltma valfi tam inmeden askıda kalır.
- Boşaltma ayarı bozulmuş: Valfin yüksekliği ya da kademe ayarı kaymışsa valf yerine düzgün oturmayabilir.
Nasıl anlaşılır? Evde yapabileceğiniz kontroller
Klozetin iç yüzeyine bakın. Sifon çekilmediği hâlde klozetin arka duvarından aşağı ince bir su akışı görüyorsanız rezervuar sızdırıyordur. Emin olamıyorsanız iç yüzeyi kuru bir kâğıt havluyla silin ve birkaç dakika sonra tekrar bakın.
Rezervuarı dinleyin. Kimse kullanmadığı hâlde arada bir kısa dolum sesi geliyorsa depodaki su yavaşça kaçıyor ve dolum valfi bu kaybı tamamlıyordur. Bu belirti çoğunlukla boşaltma valfine işaret eder.
Ara musluk testi yapın. Rezervuarın ara musluğunu kapatın ve klozeti izleyin. Akış bir süre sonra kendiliğinden duruyorsa ve depodaki su seviyesi sabit kalıyorsa sorun dolum tarafındadır. Ara musluk kapalı olduğu hâlde su klozete akmaya ve depo yavaş yavaş boşalmaya devam ediyorsa sorun boşaltma valfindedir.
Renk testi yapın (dış rezervuarda). Rezervuar kapağını kaldırıp depoya birkaç damla gıda boyası damlatın ve sifonu çekmeden bir süre bekleyin. Renkli su klozette görünürse boşaltma valfi sızdırıyordur.
Su seviyesine bakın (dış rezervuarda). Kapak açıkken suyun taşma borusunun ağzına kadar çıkıp çıkmadığını izleyin. Su borunun içine akıyorsa şamandıra ayarı ya da dolum valfi sorunludur.
| Bulgunuz | Muhtemel parça |
|---|---|
| Su taşma borusuna akıyor | Şamandıra ayarı veya dolum valfi |
| Ara musluk kapalıyken depo yavaşça boşalıyor | Boşaltma valfi contası |
| Rezervuar arada bir kendi kendine doluyor | Boşaltma valfi contası |
| Butona bastıktan sonra akış durmuyor, buton geri gelmiyor | Buton veya kumanda mekanizması |
Gömme ve dış rezervuar arasındaki fark
Dış rezervuarda kapağı kaldırdığınızda bütün mekanizmayı görürsünüz; yukarıdaki kontrollerin çoğunu kendiniz yapabilirsiniz. Gömme rezervuarda ise depo duvarın içindedir ve mekanizmaya yalnızca kumanda panelinin arkasındaki servis açıklığından ulaşılır. Panellerin çoğu klipsle tutturulur ve dikkatli kaldırıldığında çıkar; ancak model bilinmeden zorlanırsa klipsler kırılabilir. Gömme rezervuarda ara musluk ve renk testi yapılabilir, ama ayar ve parça değişimi için servis açıklığından çalışmayı bilen birine başvurmak daha doğrudur.
Güvenli ilk adımlar
- Ara musluğu kapatın. Akışı durdurmanın en kolay yoludur; tamir yapılana kadar sifonu kullanmadan önce açıp kullandıktan sonra kapatabilirsiniz.
- Dış rezervuarda butonu kontrol edin. Kapağı kaldırıp butona bastığınızda boşaltma valfinin tam inip inmediğine bakın. Bir çubuk ya da kol takılıyorsa çoğu zaman yerine oturtmak yeter.
- Şamandıra seviyesine bakın. Pek çok dolum valfinde su seviyesi bir ayar vidası ya da klipsle değiştirilebilir. Seviyeyi, su taşma borusunun ağzının bir miktar altında kalacak şekilde düşürmek akışı durdurabilir. Ayar yöntemini mekanizmanın üzerindeki işaretlerden ya da üretici bilgisinden kontrol edin.
- Contayı gözle kontrol edin. Boşaltma valfinin altındaki contada kireç, tortu ya da çatlak görüyorsanız sorun büyük olasılıkla oradadır. Yumuşak bir bezle tortuyu almak bazen geçici olarak işe yarar; sertleşmiş bir contanın ise değişmesi gerekir.
Yapılmaması gerekenler
- Rezervuara kireç sökücü veya asitli temizleyici dökmeyin. Plastik ve lastik parçalar bu ürünlerden zarar görebilir. Rezervuar tabletlerinin de bazı mekanizmalarda contaları yıpratabileceği belirtilir; üretici önerisine bakın.
- Şamandıra kolunu bükerek ya da valfi bantla sararak “ayarlamaya” çalışmayın. Geçici görünen bu çözümler valfin hiç kapanmamasına yol açabilir.
- Eski ara muslukları zorlamayın. Yıllardır kullanılmayan bir vana zorlandığında kırılabilir ya da sızdırmaya başlayabilir. Musluk dönmüyorsa ana vanayı kullanın.
- Gömme rezervuar panelini tornavidayla kanırtmayın. Kırılan klipsler panelin bir daha düzgün oturmamasına yol açabilir.
- Akışı ertelemeyin. Küçük bir sızıntı zamanla büyüyebilir ve kesintisiz su harcamaya devam eder.
Sürekli akan rezervuar ne kadar su harcar?
Klozete akan ince bir su, gözle bakıldığında önemsiz görünür; ancak gece gündüz kesintisiz devam ettiği için aylık su tüketimine belirgin şekilde yansıyabilir. Kaybın miktarı akışın hızına göre çok değişir: kendi kendine dolan bir rezervuarla klozete sürekli akan bir su arasında büyük fark vardır. Kendi durumunuz için yaklaşık bir fikir edinmek isterseniz su kaybı hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.
Ne zaman uzman çağırmalı?
- Basit ayar ve kontrollerden sonra akış devam ediyorsa,
- gömme rezervuarda servis açıklığından çalışmanız gerekiyorsa,
- dolum valfi ya da boşaltma valfinin değişmesi gerekiyorsa,
- klozetin arkasında, duvarda ya da alt kat tavanında nem görüyorsanız,
- ara musluk kapanmıyor veya sızdırıyorsa,
- su rezervuardan değil, klozetin tabanından sızıyorsa.
Duvar içinde nem varsa sorun rezervuar mekanizmasından çok, bağlantılardaki bir kaçak olabilir; bu durumda önce yerin belirlenmesi gerekir.
İlgili hizmetler
Gömme rezervuarlarda valf ve conta değişimini servis açıklığından nasıl yaptığımızı gömme rezervuar tamiri sayfamızda anlattık. Su klozetin tabanından ya da gider bağlantısından geliyorsa ya da dış rezervuarlı klozetin komple yenilenmesi gerekiyorsa klozet montajı ve tamiri hizmetimize bakabilirsiniz. Ara musluk, ana vana veya duvardan çıkan bağlantılar yenilenecekse su tesisatı kapsamında aynı ziyarette ele alınabilir. Uygun bir gün için randevu oluşturabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Rezervuar neden kendi kendine doluyor?
Kimse sifonu çekmediği hâlde rezervuarın arada bir dolum sesi çıkarması, depodaki suyun yavaş yavaş klozete kaçtığını gösterir. Seviye düşünce dolum valfi açılır ve depoyu tamamlar. Bunun en sık nedeni boşaltma valfinin contasının tam oturmamasıdır.
Rezervuarın suyunu nasıl kesebilirim?
Çoğu rezervuarın kendi ara musluğu vardır. Dış rezervuarlarda bu musluk genellikle klozetin arkasında, duvardan çıkan bağlantının üzerindedir. Gömme rezervuarlarda ise kumanda panelinin arkasındaki servis açıklığındadır. Ara musluk yoksa ya da kapanmıyorsa dairenin ana vanasını kapatabilirsiniz.
Dış rezervuarın iç takımı değiştirilebilir mi?
Çoğu dış rezervuarda dolum ve boşaltma mekanizması rezervuar değiştirilmeden yenilenebilir. Önemli olan, yeni parçanın deponun ölçülerine, delik çapına ve buton tipine uymasıdır. Bu yüzden parça seçimi mevcut mekanizmaya bakılarak yapılmalıdır.
Rezervuar dolarken neden uzun süre ses yapıyor?
Dolum valfinin girişindeki süzgeç tortuyla tıkanmışsa, ara musluk kısık kalmışsa ya da bina basıncı düşükse dolum yavaşlar ve ses uzar. Dolum bittikten sonra da ses devam ediyorsa valf tam kapanmıyor, su taşma borusundan klozete gidiyor olabilir.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Gaz, elektrik veya yapısal risk taşıyan durumlarda kendiniz müdahale etmeyin; yetkili kişilere ulaşın.